info@keizersgrachtray.nl Steegstraat 5, 6041 EA Roermond

Ruzie met een medeaandeelhouder, kun je elkaar zomaar de deur wijzen?

Keizersgracht RayOndernemingsrecht

Samen een onderneming beginnen is vaak een kwestie van vertrouwen. Er is een goed idee, uw zakenpartner beschikt over aanvullende kennis of financiële middelen en samen besluit u een bv op te richten. De samenwerking verloopt jarenlang uitstekend. Totdat de belangen uiteen beginnen te lopen. Wat…

Samen een onderneming beginnen is vaak een kwestie van vertrouwen. Er is een goed idee, uw zakenpartner beschikt over aanvullende kennis of financiële middelen en samen besluit u een bv op te richten. De samenwerking verloopt jarenlang uitstekend. Totdat de belangen uiteen beginnen te lopen. Wat gebeurt er als u en uw medeaandeelhouder niet langer met elkaar door één deur kunnen?

Van goede samenwerking naar een zakelijk conflict

Stel: twee ondernemers hebben ieder 50% van de aandelen in een goedlopende onderneming. De één wil uitbreiden en investeren, terwijl de ander juist voorzichtig wil zijn en winst wil uitkeren. Aanvankelijk worden de verschillen besproken, maar na verloop van tijd loopt de spanning op.

Belangrijke beslissingen worden uitgesteld, aandeelhoudersvergaderingen eindigen in discussies en het onderlinge vertrouwen verdwijnt. Uiteindelijk wil één van beiden de samenwerking beëindigen. De ander weigert echter zijn aandelen te verkopen of die van zijn zakenpartner over te nemen.

Een situatie die binnen het midden- en kleinbedrijf bepaald niet ondenkbaar is. Zeker bij familiebedrijven of ondernemingen die door vrienden of voormalige collega’s zijn opgericht, kan een zakelijk meningsverschil uitgroeien tot een persoonlijk conflict.

De vraag is dan: hoe komt u van elkaar af?

Een aandeelhouder kunt u niet zomaar ontslaan

Een veelvoorkomend misverstand is dat een aandeelhouder die zich niet langer constructief opstelt, eenvoudig uit de onderneming kan worden gezet. Zo werkt het niet.

Een aandeelhouder is eigenaar van aandelen en kan in beginsel niet worden gedwongen deze af te staan. Ook wanneer de betreffende persoon daarnaast bestuurder is en als bestuurder wordt ontslagen, betekent dat niet dat hij automatisch zijn aandelen verliest.

Dit onderscheid is belangrijk. Een ondernemer kan dus zijn bestuursfunctie kwijtraken, maar tegelijkertijd aandeelhouder blijven. Daarmee behoudt hij in beginsel de rechten die aan zijn aandelen verbonden zijn, waaronder bepaalde zeggenschapsrechten en eventuele aanspraken op dividend.

Of een aandeelhouder verplicht kan worden zijn aandelen over te dragen, hangt onder meer af van de statuten, een eventuele aandeelhoudersovereenkomst en de wettelijke mogelijkheden.

Juist wanneer daarover vooraf geen duidelijke afspraken zijn gemaakt, kan een vervelende patstelling ontstaan.

De wet biedt mogelijkheden om uit elkaar te gaan

Sinds 1 januari 2025 is de wettelijke regeling voor aandeelhoudersgeschillen vernieuwd. Met de invoering van de Wet aanpassing geschillenregeling en verduidelijking ontvankelijkheidseisen enquêteprocedure, kortweg de Wagevoe , heeft de wetgever beoogd dergelijke conflicten sneller en effectiever te kunnen oplossen.

De nieuwe regeling biedt verschillende mogelijkheden.

  • Een aandeelhouder dwingen zijn aandelen te verkopen

Wanneer een aandeelhouder door zijn gedragingen het belang van de onderneming zodanig schaadt dat zijn aandeelhouderschap redelijkerwijs niet langer kan worden geduld, kan onder bepaalde voorwaarden worden verzocht hem te verplichten zijn aandelen over te dragen.

Dit wordt ook wel uitstoting genoemd.

Denk bijvoorbeeld aan een aandeelhouder die de onderneming ernstig benadeelt door concurrerende activiteiten, het frustreren van essentiële besluitvorming of ander schadelijk gedrag.

Niet ieder meningsverschil is daarvoor voldoende. Dat aandeelhouders verschillende opvattingen hebben over de toekomst van hun onderneming, rechtvaardigt op zichzelf nog geen gedwongen vertrek. Er moet daadwerkelijk sprake zijn van omstandigheden die aan de wettelijke voorwaarden voldoen.

  • Zelf vertrekken en overname van uw aandelen afdwingen

Het tegenovergestelde is eveneens mogelijk.

Een aandeelhouder die door gedragingen van zijn medeaandeelhouder zodanig in zijn rechten of belangen wordt geschaad dat redelijkerwijs niet van hem kan worden verlangd aandeelhouder te blijven, kan verzoeken dat zijn aandelen worden overgenomen.

Deze mogelijkheid wordt uittreding genoemd.

Dit kan bijvoorbeeld relevant zijn wanneer een minderheidsaandeelhouder structureel wordt buitengesloten, zijn rechten worden miskend of de verhoudingen zodanig zijn verslechterd dat voortzetting van het aandeelhouderschap niet redelijk meer is. Ook hier geldt dat een verstoorde persoonlijke verhouding niet automatisch voldoende is. De rechter beoordeelt alle relevante omstandigheden.

De Ondernemingskamer kan uitkomst bieden

Een belangrijke verandering is dat verzoeken tot uitstoting en uittreding sinds 1 januari 2025 rechtstreeks kunnen worden voorgelegd aan de Ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam. De nieuwe regeling wordt inmiddels daadwerkelijk benut. Uit het jaarverslag van de Ondernemingskamer blijkt dat in 2025 in totaal 79 verzoeken op grond van de vernieuwde geschillenregeling zijn ingediend. Wanneer de wettelijke voorwaarden zijn vervuld, kan de Ondernemingskamer bepalen dat aandelen moeten worden overgedragen.

Daarmee is het geschil echter niet altijd onmiddellijk opgelost. Partijen kunnen vervolgens nog van mening verschillen over de waarde van de aandelen.

Want wat is een onderneming waard wanneer de aandeelhouders elkaar inmiddels voor de rechter hebben getroffen? De één kijkt naar de historische winstcijfers, terwijl de ander rekening wil houden met het wegvallen van klanten, toekomstige investeringen of de gevolgen van het conflict voor de bedrijfsvoering.

De Ondernemingskamer kan een deskundige benoemen om de waarde van de aandelen te bepalen. Ook kunnen onder omstandigheden correcties op de prijs aan de orde zijn. Dat maakt duidelijk waarom een aandeelhoudersconflict niet alleen juridisch, maar ook financieel ingrijpend kan zijn.

Voorkomen is beter dan procederen

Hoewel de wettelijke geschillenregeling een belangrijke uitweg biedt, verdient het uiteraard de voorkeur om een dergelijk conflict te voorkomen.

Dat begint bij goede afspraken tussen aandeelhouders.

In de praktijk zien wij dat ondernemers bij de oprichting van hun bv uitgebreid nadenken over hun ondernemingsplan, financiering en commerciële doelstellingen, maar veel minder over de vraag wat er moet gebeuren als de samenwerking onverhoopt mislukt.

Dat is begrijpelijk. Niemand begint een onderneming met de gedachte dat de samenwerking ooit zal eindigen in een conflict. Toch is het verstandig om juist in goede tijden afspraken te maken over slechte tijden.

Een zorgvuldig opgestelde aandeelhoudersovereenkomst kan daarbij veel problemen voorkomen. Daarin kunnen partijen bijvoorbeeld afspraken vastleggen over de besluitvorming, de verdeling van bevoegdheden, het vertrek van een aandeelhouder en de wijze waarop de waarde van aandelen wordt vastgesteld.

Ook kan een regeling worden opgenomen voor situaties waarin aandeelhouders met ieder 50% van de aandelen tegenover elkaar komen te staan en geen besluiten meer kunnen nemen. Een dergelijke patstelling kan immers de hele onderneming verlammen.

Verder kunnen afspraken over mediation of een onafhankelijke deskundige voorkomen dat een meningsverschil direct uitmondt in een langdurige juridische procedure. Van belang is wel dat de aandeelhoudersovereenkomst aansluit bij de statuten van de vennootschap. Tegenstrijdige of onduidelijke bepalingen kunnen juist nieuwe discussies oproepen.

Wat als het conflict al bestaat?

Wanneer de verhoudingen inmiddels zijn verstoord, is het verstandig om niet onmiddellijk naar de rechter te stappen. Onderzoek eerst welke afspraken zijn gemaakt, welke juridische positie iedere aandeelhouder heeft en of een zakelijke oplossing mogelijk is. Een onderhandelde aandelenoverdracht kan voor beide partijen aantrekkelijker zijn dan een procedure. Daarmee kunnen doorgaans niet alleen tijd en kosten worden bespaard, maar kan ook worden voorkomen dat het conflict de continuïteit van de onderneming verder schaadt. Lukt het niet om overeenstemming te bereiken, dan kan de wettelijke geschillenregeling alsnog uitkomst bieden. Daarbij is het belangrijk tijdig juridisch advies in te winnen. Het handelen van aandeelhouders tijdens een conflict kan immers medebepalend zijn voor hun latere rechtspositie.

Tot slot

Een aandeelhoudersconflict kan grote gevolgen hebben voor een onderneming, haar werknemers en haar toekomst. Wat ooit begon als een veelbelovende samenwerking, kan uiteindelijk uitmonden in een strijd over zeggenschap en eigendom.

De vernieuwde wettelijke geschillenregeling biedt sinds 2025 meer mogelijkheden om vastgelopen aandeelhoudersverhoudingen te doorbreken. Dat betekent echter niet dat iedere aandeelhouder zijn zakenpartner zomaar kan dwingen te vertrekken.

Het belangrijkste advies blijft daarom: maak duidelijke afspraken zolang de samenwerking goed verloopt!

Want een goede aandeelhoudersovereenkomst bewijst haar waarde vaak pas op het moment dat aandeelhouders het niet meer met elkaar eens zijn.

Heeft u nog vragen over dit artikel? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend adviesgesprek. Onze specialisten helpen u graag verder.

Bel 088-2342000 of mail naar info@keizersgrachtray.nl

Deel dit artikelLinkedInWhatsApp

Uw vraagstuk.
Onze volgende stap.

Vertel ons wat er speelt. Samen bespreken we hoe wij u kunnen helpen — persoonlijk, helder en zonder omwegen.